تغییر معافیت مالیاتی پارک‌های علم و فناوری: مشتری بیرون پارک هم مشمول می‌شود

کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی شورای عالی فضای مجازی رأی شماره ۱۰ را صادر کرد که شرایط بهره‌مندی شرکت‌های فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری از معافیت مالیاتی را تغییر می‌دهد. براساس این رأی، شرکت‌های واجد شرایط می‌توانند درآمد حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات به مشتریان خارج از محدوده پارک را نیز مشمول معافیت مالیاتی کنند. محل استقرار مشتری دیگر به‌تنهایی مانع برخورداری از معافیت نیست.

این تصمیم در پی اعتراض شرکت‌های مستقر در پارک‌های علم و فناوری دانشگاه‌های صنعتی شریف، امیرکبیر، تهران و شاهرود اتخاذ شده است. پیش از این، نظر شورای عالی مالیاتی برخورداری از معافیت را به درآمد حاصل از مشتریان داخل محدوده پارک محدود کرده بود که با صدور رأی جدید ملغی‌الاثر اعلام شده است.

جزئیات رأی جدید

رأی شماره ۱۰ صراحتاً بیان می‌کند که معافیت مالیاتی خودکار و شامل همه درآمدهای شرکت‌ها نیست. برخورداری از آن همچنان به احراز شرایط قانونی بستگی دارد. براساس بخش دیگری از رأی، کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت علوم، وزارت ارتباطات و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری موظف شده است ظرف یک ماه دستورالعمل و شاخص‌های تشخیص فعالیت‌های مشمول معافیت را تدوین کند.

شاخص‌هایی که باید در دستورالعمل جدید مورد توجه قرار گیرند عبارتند از: محل انجام تحقیق و توسعه، طراحی فناوری، پردازش و ارائه خدمات، و مدیریت فنی سامانه. هدف از تعیین این شاخص‌ها، فراهم کردن مبنایی برای تشخیص فعالیت‌هایی است که درآمد حاصل از آن‌ها می‌تواند مشمول معافیت مالیاتی شود.

پیشینه و دلایل تغییر

شرکت‌های فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری که فعالیت اقتصادی خود را در فضای مجازی و از طریق سکوهای دیجیتال انجام می‌دهند، با مشکل مواجه بودند. براساس تفسیر قبلی، اگر مشتری آن‌ها خارج از محدوده پارک باشد، درآمد حاصل مشمول معافیت نمی‌شد. این محدودیت برای استارتاپ‌هایی که محصولات و خدمات خود را از طریق پلتفرم‌های دیجیتال به مشتریان سراسر کشور ارائه می‌کنند، مانع بزرگ بود.

شکایت‌های این شرکت‌ها از جمله پارک‌های دانشگاه‌های صنعتی شریف، امیرکبیر، تهران و شاهرود، منجر به بررسی مجدد موضوع در کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی شد. رأی جدید این محدودیت را برداشته و تشخیص درآمدهای مشمول معافیت را براساس شرایط قانونی و ماهیت فعالیت‌های شرکت‌ها انجام می‌دهد، نه براساس محل جغرافیایی مشتری.

چه معنایی دارد برای استارتاپ‌ها

این تغییر برای اکوسیستم استارتاپی ایران اهمیت استراتژیک دارد. بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان در پارک‌های علم و فناوری، مدل کسب‌وکار B2C یا B2B دیجیتال دارند و مشتریان‌شان در سراسر ایران پراکنده‌اند. تا پیش از این، آن‌ها برای حفظ معافیت مالیاتی یا باید مشتریانشان را به داخل پارک محدود می‌کردند یا از معافیت محروم می‌شدند.

اکنون با حذف محدودیت جغرافیایی مشتری، استارتاپ‌ها می‌توانند با اطمینان بیشتری به توسعه بازار ملی بپردازند. با این حال، نکته کلیدی این است که معافیت همچنان به «فعالیت‌های اصلی و مؤثر در ایجاد درآمد» وابسته است. کارگروهی که باید در یک ماه دستورالعمل را تدوین کند، معیارهای دقیق را تعیین می‌کند. بنیان‌گذاران باید منتظر انتشار دستورالعمل بمانند تا بفهمند کدام بخش از درآمدشان مشمول معافیت است.

نکته‌های کلیدی برای بنیان‌گذاران

• معافیت مالیاتی دیگر به محل جغرافیایی مشتری وابسته نیست؛ مشتریان سراسر ایران مشمول هستند