هشدار درباره سلطه دولت بر بازار سرمایه و عقب‌ماندن از هوش مصنوعی

به گزارش استارتاپ۳۶۰، در همایش «جنگ و صلح اقتصاد ایران ۱۴۰۵» که توسط اقتصاد آنلاین در کتابخانه ملی برگزار شد، صادق الحسینی، اقتصاددان، فرزین فردیس، عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران، و احسان دشتیانه، عضو شورای عالی بورس، به بررسی آینده اقتصاد ایران پرداختند.

صادق الحسینی با اشاره به شرایط کنونی گفت ایران باید برای دو سال زندگی در سایه جنگ آماده باشد. به باور او، این وضعیت می‌تواند تا بهمن ۱۴۰۷ ادامه یابد؛ دوره‌ای که لزوماً با جنگ روزمره همراه نیست، اما بر اقتصاد و زندگی مردم اثر می‌گذارد. او دستیابی به توافق پایدار میان ایران و آمریکا را بعید دانست و افزود حتی در صورت شکل‌گیری توافق، پایداری آن کم خواهد بود.

جزئیات

صادق الحسینی با بیان اینکه جنگ وارد مرحله فرسایشی شده، به اهداف اعلام‌شده از سوی آمریکا نظیر تغییر حکومت، توقف کامل غنی‌سازی و نابودی توان موشکی ایران اشاره کرد و گفت این اهداف محقق نشده‌اند. او هزینه جنگ برای پنتاگون را تا شهریور ۱۴۰۵ معادل ۴۳٫۶ میلیارد دلار عنوان کرد و شرایط آمریکا را به جنگ ویتنام تشبیه کرد. به گفته او، پنج محدودیت شامل موشک، نفت، بودجه، سقف بدهی و مساله جانشینی، تصمیم‌های ترامپ را محدود می‌کند و احتمال وقوع شوک بزرگ دیگری در کوتاه‌مدت وجود دارد.

فرزین فردیس، عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران، دو تحول را برای بنگاه‌ها مهم دانست. نخست، پایان دوره اتکا به ارز و انرژی ارزان است. او با اشاره به تجربه نوکیا توضیح داد سازمان‌های بزرگ به دلیل مقاومت در برابر تغییر ممکن است فرصت‌های فناورانه را از دست بدهند. دوم، گسترش هوش مصنوعی است. به گفته فردیس، هوش مصنوعی می‌تواند هزینه تولید را کاهش، کیفیت خدمات را ارتقا و تصمیم‌گیری را بهبود بخشد. او با استناد به پیش‌بینی‌های مطرح‌شده اعلام کرد این فناوری ممکن است تا سال ۲۰۳۰ اقتصاد جهان را ۱۴ درصد بزرگ‌تر کند و پیش‌بینی می‌شود ۶۵ درصد سرمایه‌گذاری خطرپذیر در سال ۲۰۲۵ به این حوزه اختصاص یابد.

احسان دشتیانه، عضو شورای عالی بورس، نیز به سلطه دولت بر بازار سرمایه پرداخت. بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی او، بازار سرمایه در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ در مجموع ۸۵۸ همت تامین مالی داشته که ۶۰۱ همت آن به دولت و شهرداری‌ها و تنها ۲۵۷ همت به بخش غیردولتی اختصاص یافته است. سهم بازار سرمایه از تامین مالی در این دوره از ۹٫۴ به ۹٫۷ درصد رسیده و انتشار صکوک با رشد ۹۴ درصدی به ۶۷۶ همت افزایش یافته است.

پیشینه

در این همایش بر این نکته تاکید شد که رقابت بنگاه‌ها دیگر تنها به دسترسی به منابع ترجیحی محدود نمی‌شود، بلکه به بهره‌وری، دانش و توان پاسخ‌گویی به نیاز مشتری وابسته است. از سوی دیگر، ساختار تامین مالی بازار سرمایه در شرایط فعلی با اولویت یافتن دولت، کمتر ظرفیت خود را برای تامین مالی بخش غیردولتی و به‌ویژه طرح‌های تولیدی در اختیار می‌گذارد.

چه معنایی دارد

با توجه به سخنان مطرح‌شده در این همایش، برای تیم‌های استارتاپی و بنگاه‌های نوپا، دو پیام مهم قابل استخراج است. نخست، فضای نااطمینانی سیاسی و اقتصادی می‌تواند بر دسترسی به منابع و برنامه‌ریزی بلندمدت اثر بگذارد. دوم، با توجه به تمرکز بالای دولت بر منابع بازار سرمایه، انتظار نمی‌رود این بازار در شرایط کنونی نقش پررنگی در تامین مالی گسترده بخش خصوصی ایفا کند. همچنین هشدار درباره عقب‌ماندن از هوش مصنوعی نشان می‌دهد پذیرش این فناوری می‌تواند به عاملی برای حفظ رقابت بنگاه‌ها تبدیل شود.

نکته‌های کلیدی برای بنیان‌گذاران